De zelfstandigenaftrek is de bekendste aftrekpost voor ondernemers in de inkomstenbelasting. Hij wordt wel elk jaar kleiner. In 2026 is de aftrek € 1.200, in 2025 was dat nog € 2.470 en in 2027 daalt hij naar € 900. In dit artikel lees je wie er recht op heeft, hoe het urencriterium werkt, wat de startersaftrek en de mkb-winstvrijstelling daaraan toevoegen en wat de aftrek je in euro's oplevert.
Wat is de zelfstandigenaftrek?
De zelfstandigenaftrek is een vast bedrag dat je van je winst uit onderneming aftrekt voordat de inkomstenbelasting wordt berekend. Hij hoort bij de ondernemersaftrek, samen met onder meer de startersaftrek, de meewerkaftrek en de stakingsaftrek.
Je hoeft de aftrek niet apart aan te vragen. Je beantwoordt in je aangifte inkomstenbelasting de vragen over je uren en je onderneming, en op basis daarvan wordt de aftrek toegepast.
De aftrek is er alleen voor ondernemers in de inkomstenbelasting, zoals een eenmanszaak of een vennoot in een vof. Heb je een bv, dan geldt de zelfstandigenaftrek niet voor je salaris als directeur-grootaandeelhouder.
Hoe hoog is de zelfstandigenaftrek in 2026?
In 2026 is de zelfstandigenaftrek € 1.200. Heb je aan het begin van het jaar de AOW-leeftijd bereikt, dan krijg je de helft: € 600.
De aftrek wordt al een aantal jaren afgebouwd:
| Jaar | Zelfstandigenaftrek |
|---|---|
| 2025 | € 2.470 |
| 2026 | € 1.200 |
| 2027 | € 900 |
De verlaging naar € 900 in 2027 is al in de wet vastgelegd. De voorwaarden blijven gelijk.
Wat levert de zelfstandigenaftrek je op?
De aftrek verlaagt je belastbare winst, niet je belasting. Wat je terugziet in euro's hangt af van het tarief waartegen je de aftrek mag verrekenen. Dat tarief is beperkt: in 2026 wordt het voordeel berekend tegen 37,56 %, ook als je in de hoogste schijf zit.
Daarmee is de zelfstandigenaftrek in 2026 maximaal € 1.200 × 37,56 % = € 450,72 waard. In 2025 was dat nog maximaal € 2.470 × 37,48 % = € 925,76. Door de afbouw betaal je in 2026 dus tot ongeveer € 475 meer belasting dan in 2025, bij dezelfde winst. Dit is een vereenvoudigde rekensom: een lagere ondernemersaftrek maakt de winst waarover de mkb-winstvrijstelling wordt berekend iets hoger, waardoor het verschil in de praktijk iets kleiner uitvalt.
Wie heeft recht op de zelfstandigenaftrek?
Je krijgt de zelfstandigenaftrek als je aan deze voorwaarden voldoet:
- Je bent ondernemer voor de inkomstenbelasting en je hebt winst uit onderneming.
- Je voldoet aan het urencriterium.
- Je bent niet alleen medegerechtigde. Over winst die je als medegerechtigde behaalt, krijg je geen zelfstandigenaftrek.
De aftrek is niet hoger dan je winst vóór ondernemersaftrek. Is je winst lager dan € 1.200, dan trek je dus alleen het bedrag van je winst af. Het deel dat je niet kunt gebruiken, schuift door: je mag het in de volgende 9 jaar alsnog verrekenen, in jaren waarin je winst hoger is dan de zelfstandigenaftrek van dat jaar. De Belastingdienst stelt dat bedrag vast met een beschikking en je vindt het terug op je aanslag.
Op die beperking tot de winst bestaat één uitzondering: krijg je ook de startersaftrek, dan mag je de volledige zelfstandigenaftrek gebruiken, ook als je daardoor verlies maakt.
Het urencriterium: 1.225 uur per jaar
Het urencriterium bestaat uit twee voorwaarden:
- Je besteedt in het kalenderjaar minimaal 1.225 uur aan je onderneming.
- Je besteedt meer tijd aan je onderneming dan aan ander werk, bijvoorbeeld een baan in loondienst.
Was je in een van de vijf voorgaande jaren geen ondernemer, dan hoef je alleen aan de eerste voorwaarde te voldoen. Een starter met een parttime baan kan dus toch het urencriterium halen, mits de 1.225 uur gehaald worden.
Welke uren tellen mee? Alle uren die je aan je onderneming besteedt, niet alleen de uren die je factureert. Offertes maken, je administratie bijhouden, acquisitie en je website bijwerken tellen allemaal mee. Uren waarin je alleen bereikbaar bent maar niet werkt, tellen niet mee.
Gestart halverwege het jaar? Dan moet je in dat jaar toch 1.225 uur maken. Je mag de norm niet omrekenen naar het deel van het jaar dat je ondernemer was. Start je op 1 juli, dan moeten die 1.225 uur dus in zes maanden vallen.
Zwangerschap Onderbreek je je werk door een zwangerschap, dan tellen de niet-gewerkte uren over in totaal 16 weken mee als gewerkte uren.
Bewijs je uren De Belastingdienst kan vragen om je uren aannemelijk te maken. Houd daarom een urenregistratie bij en bewaar je agenda, offertes en facturen. Achteraf een urenoverzicht reconstrueren is lastig.
Startersaftrek: extra aftrek in de eerste jaren
De startersaftrek is een verhoging van de zelfstandigenaftrek. In 2026 is die € 2.123. Je krijgt hem als:
- je recht hebt op de zelfstandigenaftrek;
- je in een of meer van de vijf voorgaande jaren geen ondernemer was;
- je in die vijf jaar de zelfstandigenaftrek maximaal twee keer hebt gebruikt.
Je kunt de startersaftrek maximaal drie keer krijgen in de eerste vijf jaar dat je ondernemer bent. Je kunt niet kiezen om alleen de zelfstandigenaftrek te gebruiken: heb je recht op de startersaftrek, dan worden beide opgeteld. Zijn ze samen hoger dan je winst, dan ontstaat een verlies dat je verrekent met andere inkomsten uit werk en woning of met andere jaren.
Een starter zonder AOW-leeftijd kan in 2026 dus € 1.200 + € 2.123 = € 3.323 aftrekken. Met de AOW-leeftijd geldt voor beide de helft.
Let op: het kabinet wil de startersaftrek afschaffen. Volgens Ondernemersplein gaat hij in 2027 naar € 10 en vervalt hij vanaf 2028. Dat is een voornemen dat nog door het parlement moet. Start je nu, reken dan niet op de startersaftrek na 2026.
Mkb-winstvrijstelling: komt daarna
Na de ondernemersaftrek volgt de mkb-winstvrijstelling. Die krijg je als ondernemer in de inkomstenbelasting, zonder dat je hem hoeft aan te vragen. In 2026 is de vrijstelling 12,7 % van je winst nadat de ondernemersaftrek eraf is gehaald. Ook hier wordt het voordeel berekend tegen maximaal 37,56 %.
De volgorde is dus:
- Winst uit onderneming
- min ondernemersaftrek (zelfstandigenaftrek, eventueel startersaftrek)
- min mkb-winstvrijstelling (12,7 % van wat overblijft)
- = belastbare winst
Reken de lagere aftrek mee in je planning
Een lagere zelfstandigenaftrek betekent bij dezelfde winst een hogere aanslag. Werk je met een voorlopige aanslag, pas die dan aan op je verwachte winst, zodat je achteraf niet in één keer moet bijbetalen.
Zet de termijnen van de voorlopige aanslag ook in je liquiditeitsbegroting, naast je btw-afdracht. Dan zie je vooraf of er een maand aankomt waarin belasting, btw en grotere uitgaven samenvallen. Onze gratis liquiditeitsbegroting-template helpt je daarbij.
Veelgestelde vragen
Hoe hoog is de zelfstandigenaftrek in 2026?
€ 1.200. Heb je aan het begin van 2026 de AOW-leeftijd bereikt, dan is het € 600.
Hoe hoog is de zelfstandigenaftrek in 2027?
€ 900. Die verlaging is al wettelijk vastgelegd. De voorwaarden, zoals het urencriterium, blijven gelijk.
Krijg ik zelfstandigenaftrek als ik ook in loondienst werk?
Ja, als je minimaal 1.225 uur aan je onderneming besteedt en meer tijd aan je onderneming dan aan je baan. Was je in een van de vijf voorgaande jaren geen ondernemer, dan geldt alleen de eis van 1.225 uur.
Krijg ik zelfstandigenaftrek met een bv?
Nee. De zelfstandigenaftrek is er voor ondernemers in de inkomstenbelasting, zoals een eenmanszaak of vof.
Wat gebeurt er als mijn winst lager is dan de zelfstandigenaftrek?
Dan trek je alleen het bedrag van je winst af. Het restant mag je in de volgende 9 jaar verrekenen. Heb je ook recht op startersaftrek, dan mag je de volledige aftrek gebruiken, ook als je daardoor verlies hebt.
Moet ik de zelfstandigenaftrek aanvragen?
Nee. Je beantwoordt de vragen in je aangifte inkomstenbelasting en de aftrek wordt automatisch toegepast als je aan de voorwaarden voldoet.
